Thứ Bảy, 18 tháng 10, 2014

Cholesterol 101 và vài hiểu lầm -- Phần IV (cuối)

Thân chào các Bê 60*,
Trước hết xin các Bê ghi nhận nơi đây là Đệ chỉ viết với mục đích kích thích sự tò mò của quý vị. Đúng hay sai, kiến thức này có thể dùng được hay không, hoàn toàn là trách nhiệm của người đọc. Xin các Bê bàn thảo với bác sĩ của mình trước khi dùng bất cứ tin tức, tài liệu, hoặc những bài như thế này. Chúng ta vẫn thường nghe câu "ranh" ngôn: "Đọc sách mà tin sách thì thà là đừng đọc còn hơn". Câu này không phải bảo chúng ta đừng đọc sách. Chỉ khuyên là nên đọc rồi tham khảo thêm từ nhiều nguồn khác rồi tự mình đi đến kết luận; chứ đừng cả tin vào một nguồn, đặc biệt là thời buổi Internet, ai muốn viết gì thì viết!

Bài này xin đề cập đến các mục 22 tới 26 và tóm lược bốn kỳ.

22. Trị liệu: Dùng thuốc
Nếu huyết thống mình có thành tích cao về Cholesterol thì trị nó bằng dinh dưỡng và thể dục không thì có thể không đủ. Trong trường hợp này, dùng thuốc sẽ tăng hiệu ứng trong cố gắng giảm lượng Cholesterol. Những chất statins(1) là chọn lựa thứ nhất. Chúng ngăn trở sự tạo thành Cholesterol trong gan. Những thuốc khác gồm cholesterol absorption inhibitors, bile acid resins, and fibrate. Đệ xin miễn dịch mấy chữ này bởi vì bác sỹ sẽ phải kê toa nên Bê nên hỏi và bàn với bác sỹ.
23. Trị liệu: Chất phụ trợ (Supplements)
Có một số chất dinh dưỡng phụ trợ (dietary supplements) có thể giúp làm giảm Cholesterol. Thí dụ như flaxseed (hạt lanh?), dầu cá, và chất sterols trong thảo mộc như  beta-sitosterol (flaxseed oil, fish oil, and plant sterols, such as beta-sitosterol). Niacin được kê toa (prescription Niacin), một phức hợp vitamin B, được chứng nghiệm là giảm Cholesterol xấu và tăng Cholesterol tốt. Niacin trong chất phụ trợ tự nhiên không có hiệu ứng này.
24. Trị liệu: Dược thảo
Có một số khảo cứu cho rằng tỏi (garlic) có thể làm tụt vài phần trăm mức Cholesterol tổng cộng. Nhưng tỏi viên (garlic pills) có thể có phản ứng phụ (side effect) và có thể phản ứng với các thuốc khác. Các thảo dược khác có thể giúp làm giảm Cholesterol là:
    Fenugreek seeds (hạt hồ lô ba, thảo linh lăng)
    Artichoke leaf extract (trích tinh a ti shô)
    Yarrow (ông Gúc Gồ chưa dịch chữ này)
    Holy basil (húng quế Ấn Độ?)
25. Giảm là giảm bao nhiêu?
Khá nhiều người có thể giảm các mức Cholesterol xấu bằng cách phối hợp thuốc và đời sống lành mạnh. Nhưng thấp xuống bao nhiêu thì đủ? Với người mắc chứng tiểu đường hoặc có nguy cơ bệnh tim mạch thì Lờ Đờ Lờ (Cholesterol xấu) dưới 100 là lý tưởng. Nếu đang có bệnh tim mạch thì mấy ông, mấy bà bác sĩ "ác ôn" có thể muốn Bê giảm Lờ Đờ Lờ xuống 70 hoặc ít hơn.
26. Có thể đảo ngược tình thế không?
Phải mất khá nhiều năm để đóng mỡ trong mạch máu. Nhưng đã có bằng chứng lâm sàng là sơ cứng mạch máu (atherosclerosis) có thể được sửa chữa ở một mức nào đó. Bác sỹ y khoa Dean Ornish đã xuất bản nhiều khảo cứu cho thấy là chế độ dinh dưỡng nhiều thực vật và ít dầu mỡ, cộng thêm phương pháp làm giảm căng thẳng (stress management, còn được gọi là "giảm xì tờ rét") và tập thể dục đều đặn có thể làm giảm sự đóng mỡ bên trong động mạch vành tim (chip away at the build-up inside the coronary arteries). Những khảo cứu khác cũng hỗ trợ ý kiến là giảm nhiều Cholesterol có thể bằng cách này hay cách khác mở được các mạch máu bị đóng chốt (Other research supports the idea that big drops in cholesterol can somewhat help open clogged arteries). Bê có thấy sự "không chuẩn xác" của câu văn trên, không? Các ông, các bà nghiên cứu gia chỉ có thể nói ở cái mức mơ hồ này thôi. Bởi vì kiến thức y khoa của nhân loại vào lúc này cũng còn rất xa cái mức hoàn hảo. Thôi thì biết thế này cũng là mừng rồi!

Bê sẽ hỏi: "Chả thấy nói gì về "vài hiểu lầm" sốt!" Dạ thì nếu những hiểu biết của Bê (trước khi đọc những bài này) mà khác với những gì WebMD nói thì là hiểu lầm chứ còn gì nữa!
Tóm lại, nếu Bê không hiểu như những điều sau đây là hiểu lầm. Đừng tự ái và bực mình vì mình đã từng hiểu lầm, nghe! Vì ai mà hiểu "không lầm" ngay lần đầu tìm hiểu một vấn đề gì thì mới là lạ; chứ hiểu lầm là bình thường!

1. Cholesterol không phải là chất độc mà mình mang từ ngoài vào. Cơ thể chúng ta sản xuất Cholesterol vì nó đóng vai trò rất quan trọng trong việc sản xuất và bảo quản tế bào não, kich thích tố sinh dục như testosterone và mật để tiêu thụ mỡ. Xin xem thêm bài này từ health.com.
2.  Nhiều Cholesterol hơn cơ thể cần mới là vấn đề. Đặc biệt là khi Cholesterol lưu hành trong mạch máu dưới dạng phức hợp đạm-mỡ (lipo-protein). LDL (Lờ Đờ Lờ) là Cholesterol xấu cần giảm. HDL (Hờ Đờ Lờ) là Cholesterol tốt cần tăng.
3. Nhiều chất phụ trợ (supplements) như dầu cá, tỏi, sâm (ginseng), mem gạo đỏ (red yeast rice) có chất statin nên tự nó ảnh hưởng tới các lượng Cholesterol trong cơ thể nên vừa dùng chúng vừa uống thuốc giảm Cholesterol thì phải cẩn thận. Xin tham khảo thêm từ health.com.
4. Canh chừng lượng Cholesterol trong máu là việc làm thường xuyên hàng ngày hàng giờ chứ không phải chuyện một năm vài lần (xuân thu nhị kỳ).
5. Theo dõi và tìm cho ra thuốc thích hợp và ít tác dụng phụ cho cơ thể mình là sự hợp tác chặt chẽ giữa mình và bác sỹ. Xin đừng lơ là hoặc khoáng trắng cho bác sỹ! Cơ thể mỗi người một khác nên mình không trao đổi thông tin với bác sỹ của mình thì bác sỹ cũng chịu thua.

Thay cho lời kết: chúc các Bê sống khỏe sống hùng với mấy ông Đờ Lờ!


Chú thích:
(1) Chất statins. Như Lipitor (atorvastatin), Zocor (simvastatin), Crestor (rosuvastatin). Coi chừng phản ứng phụ như a) đau/suy yếu bắp thịt b) làm tăng enzymes trong gan c) làm nặng thêm bệnh suyễn d) có thể hại thai và e) tác hại lớn nếu đang dùng trụ sinh hoặc thuốc kháng nấm (antibiotics/antifungal drugs).

Phụ chú:
A. WebMD -- Cholesterol 101 slideshow.
B. Blogs Đã Viết--Theo Đề Tài

Thứ Bảy, 11 tháng 10, 2014

Cholesterol 101 và vài hiểu lầm -- Phần III.

Thân chào các Bê 60*,
Trước hết xin các Bê ghi nhận nơi đây là Đệ chỉ viết với mục đích kích thích sự tò mò của quý vị. Đúng hay sai, kiến thức này có thể dùng được hay không, hoàn toàn là trách nhiệm của người đọc. Xin các Bê bàn thảo với bác sĩ của mình trước khi dùng bất cứ tin tức, tài liệu, hoặc những bài như thế này. Chúng ta vẫn thường nghe câu "ranh" ngôn: "Đọc sách mà tin sách thì thà là đừng đọc còn hơn". Câu này không phải bảo chúng ta đừng đọc sách. Chỉ khuyên là nên đọc rồi tham khảo thêm từ nhiều nguồn khác rồi tự mình đi đến kết luận; chứ đừng cả tin vào một nguồn, đặc biệt là thời buổi Internet, ai muốn viết gì thì viết!

Bài này xin đề cập đến các mục 12 tới 21. Bao gồm các mục "trị" Cholesterol.
12. Cholesterol và giới tính
Cho đến khi mãn kinh (menopause), phụ nữ thường có tổng số Cholesterol thấp hơn nam giới ở cùng tuổi. Và họ cũng có chỉ số Hờ Đờ Lờ (ông tốt) cao hơn. Lý do là bởi mức estrogen, kích thich tố nữ làm tăng HDL Cholesterol. Sự sản xuất Estrogen tăng cao nhất vào những năm có thể có bầu (childbearing years) và giảm đi sau khi mãn kinh. Sau 55 tuổi, thì nguy cơ tăng chỉ số Cholesterol cũng bắt đầu tăng.
13. Cholesterol và trẻ em.
Đã có bằng chứng là Cholesterol có thể bắt đầu đóng nghẽn mạch máu từ tuổi thơ, và sẽ dẫn đến chứng sơ cứng động mạch và bệnh tim trong tương lai về sau này. Hiệp hội Tim Hoa Kỳ ( American Heart Association) khuyến khích trẻ nhỏ và "teen" (13 tới 19 tuổi) với chỉ số Cholesterol cao nên bắt đầu các biện pháp để kiểm soát mức Cholesterol. Lý tưởng là chỉ số Cholesterol tổng cộng dưới 170 cho trẻ từ 2 tuổi tới 19 tuổi.
14. Tại sao Cholesterol cao lại là lớn chuyện?
Bởi vì nó là nguyên nhân chính dẫn tới bệnh tim (động mạch quanh tim và trụy tim; coronary artery disease, heart attacks) cũng như tai biến mạch máu não (strokes). Hơn nữa có thể là mức Cholesterol cao làm tăng nguy cơ cho người già mắc bệnh lãng quên (Alzheimer).

15. Trị Cholesterol: ăn nhiều chất sợi (fibers)
Dinh dưỡng đóng góp một phương cách chống lại chứng cao Cholesterol. Đồ ăn sáng có ngũ cốc (cereals) thường quảng cáo là tốt cho tim (heart-healthy) là bởi trong ngũ cốc có chất sợi. Chất sợi hòa tan được (soluble fiber) có trong rất nhiều thực phẩm giúp làm giảm Lờ Đờ Lờ (LDL, xem phần I). Các thực phẩm có nhiều chất sợi là bánh làm bằng ngũ cốc chưa tinh chế (whole-grain), ngũ cốc nguyên dạng (cereals), yến mạch (oatmeal), trái cây, trái cây khô (coi chừng đường!!!) và rau quả; nhất là đậu (kidney beans; giống Phaseolus vulgaris; như đậu xanh, đậu đỏ).
16. Trị Cholesterol: Nhận diện chất béo
 Không quá 35% lượng nhiệt hằng ngày (daily calories) từ chất béo (dầu, mỡ). Nhưng không phải chất béo nào cũng (hại) như nhau. Chất béo bão hòa (saturated fats) từ mỡ động vật và dầu thực vật là tăng số lượng Lờ Đờ Lờ (thằng xấu). Trans fats (tạm dịch là dầu mỡ chuyển lại hại gấp đôi vì nó làm tăng thằng xấu mà còn làm giảm ông tốt (HDL; Hờ Đờ Lờ). Hai loại chất béo này hiện diện trong rất nhiều chế phẩm nướng (baked goods), chiên (như bánh donuts/doughnuts, khoai tây chiên fries/chips), bơ margarine, bánh ngọt nướng (cookies). Trái lại, chất béo không bão hòa (unsaturated fats) lại làm giảm Lờ Đờ Lờ khi liên hợp với các chế độ dinh dưỡng tốt khác. Chất béo không bão hòa hiện diện trong trái bơ (avocados), dầu ô liu, và dầu đậu phụng.
17. Trị Cholesterol: Đạm tốt
Thịt và sữa nguyên chất chứa rất nhiều đạm (protein) cần cho cơ thể nhưng chúng cũng là nguồn cung cấp Cholesterol. Chúng ta có thể giảm lượng Cholesterol xấu bằng cách thay thế thịt bằng đạm có trong sản phẩm đậu như đậu hũ. Cá cũng là nguồn đạm có thể dùng để thay thế thịt. Có loại cá như cá hồi (salmon) giàu chất omega-3 fatty acids và các chất này có thể trợ giúp việc cải thiện các mức Cholesterol. Hiệp Hội Tim Hoa Kỳ khuyến khích ta ăn cá ít nhất hai lần một tuần (Hừm, coi chừng các chất độc trong cá hồ!!!)
18. Trị Cholesterol: Dinh dưỡng với ít tinh bột (low-carb diet)
Càng ngày càng có nhiều bằng chứng cho thấy dinh dưỡng ít tinh bột tốt hơn dinh dưỡng ít chất béo trong việc hỗ trợ các mức Cholesterol. Một nghiên cứu trong hai năm, bảo trợ bởi Viện Sức Khỏe Quốc Gia (National Institutes of Health), cho thấy dinh dưỡng ít tinh bột làm tăng Cholesterol tốt nhiều hơn là dinh dưỡng ít chất béo.
19. Trị Cholesterol: Giảm cân
Nếu Bê nặng cân thì nên bàn với bác sĩ của mình để bắt đầu một chương trình giảm cân. Giảm cân có thể giúp làm giảm các mức triglycerides, Cholesterol xấu và Cholesterol tổng cộng. Bớt vài ba cân (pounds) có thể làm tăng Cholesterol tốt. Có thể tăng một điểm cho mỗi 6 cân (6 pounds, khoảng 3 kí lô) mình giảm xuống.
20. Trị Cholesterol: Cai thuốc lá
Ai cũng nhận biết cai thuốc lá không phải là chuyện dễ nhưng đã có quá nhiều lý do về sức khỏe, về kinh tế, về tương lai con cái người thân, và về xã hội để người nghiện thuốc phải suy nghĩ kỹ càng về việc cai thuốc. Khi Bê cai thuốc rồi thì mức Cholesterol tốt có thể cải thiện khoảng 10%. WebMD khuyên là nên tổng hợp nhiều phương cách để cai cho hữu hiệu. Nên bàn với bác sĩ của mình. Kinh nghiệm cá nhân của Đệ là phải cai hai, ba lần rồi mới thành công. À, trong kế hoạch cai của mình nên tìm sự hỗ trợ của Nửa Kia và con cháu.
21. Trị Cholesterol:Thể dục
Nếu Bê mạnh khỏe như không hoạt động nhiều, bắt đầu một chương trình thể dục hiếu khí (aerobic exercise) có thể tăng Cholesterol tốt khoảng 5%. Thể dục thường xuyên cũng góp phần hạ Cholesterol xấu. Chọn những loại thể dục làm tăng nhịp tim (trong lúc tập) như chạy, bơi, đi bộ nhanh (walking briskly) và nhắm chừng ít nhất là 30 phút mỗi ngày. Không cần 30 phút liên tục; có thể chia ra hai lần mỗi lần 15 phút cũng được. Vấn đề tập thể dục là đề tài còn nhiều tranh cãi nên xin không đi vào chi tiết ở đây. Tóm lại, là có tập thì tốt hơn không tập. Tập đều đặn là tốt hơn tập thật nhiều trong hai ba tuần rồi bỏ.

Kết của bài này là chúng ta CÓ thể làm tốt việc giảm Cholesterol xấu và việc tăng Cholesterol tốt mà chưa cần nhờ đến thuốc. Chúc các Bê "tìm" được nhiều sức khỏe trong sinh hoạt hằng ngày.

Chú thích:
Bê 60: Từ chữ tắt B60 (Beyond 60 years young) để chỉ các bác trên 60 tuổi trẻ. Có Bê hỏi "Thế, đi casino kéo máy có tính là "ếch xẹt sai" không? Đôi khi kéo máy nhịp tim cũng tăng cao lắm!" Dạ, Đệ xin trả lời là kéo slot machine không phải là hình thức tập thể dục đâu!!!

Phụ chú:
A. WebMD -- Cholesterol 101 slideshow
B. Blogs Đã Viết--Theo Đề Tài

Thứ Sáu, 3 tháng 10, 2014

Cholesterol 101 và vài hiểu lầm -- Phần II.

Thân chào các Bê 60*,
Trước hết xin các Bê ghi nhận nơi đây là Đệ chỉ viết với mục đích kích thích sự tò mò của quý vị. Đúng hay sai, kiến thức này có thể dùng được hay không, hoàn toàn là trách nhiệm của người đọc. Xin các Bê bàn thảo với bác sĩ của mình trước khi dùng bất cứ tin tức, tài liệu, hoặc những bài như thế này. Chúng ta vẫn thường nghe câu "ranh" ngôn: "Đọc sách mà tin sách thì thà là đừng đọc còn hơn". Câu này không phải bảo chúng ta đừng đọc sách. Chỉ khuyên là nên đọc rồi tham khảo thêm từ nhiều nguồn khác rồi tự mình đi đến kết luận; chứ đừng cả tin vào một nguồn, đặc biệt là thời buổi Internet, ai muốn viết gì thì viết!

Bài này xin đề cập đến các nguồn có Cholesterol (mục 9, 10 và 11)
9. Cholesterol trong thực phẩm
Thức ăn giàu Choleterol như trứng (gà), tôm và tôm càng (lobsters) không còn hoàn toàn bị cấm đoán tuyệt đối như trước đây nữa. Nghiên cứu gần đây cho thấy Cholesterol mà ta hấp thu từ thức ăn chỉ có một vai trò nhỏ trong việc ảnh hường đến các chỉ số Cholesterol trong máu chúng ta. Có một số it người "nhạy cảm" (responders) thì các chỉ số Cholesterol trong máu tăng đột biến sau khi ăn (nhiều) trứng. Nhưng với đa số chúng ta thì lượng chất béo bão hòa và béo chuyển (saturated fat and trans fats) là đáng quan tâm hơn là thức ăn chứa Cholesterol. Lượng Cholesterol hằng ngày cho người mạnh khỏe là 300mg và cho người được bác sĩ xác định là cần coi chừng sức khỏe (vì dễ bị bệnh tim chẳng hạn) là 200mg. Một quả trứng chỉ chứa khoảng 186mg Cholesterol nên ăn một quả trứng mỗi ngày thì không đến nỗi nào (nhất là người khỏe mạnh); hơn nữa nên nhớ là 186mg này không phải là vào máu mình cả và trứng còn chứa rất nhiều chất bổ dưỡng khác nên kiêng trứng tuyệt đối vì sợ Cholesterol là hơn quá kỹ. Nhưng Bê phải tự mình quyết định cho sức khỏe của mình chứ đừng lấy cớ là Đệ viết thế này rồi mỗi ngày tộng cho vài quả trứng, thì lại cũng không nên. À có người bảo tại hạ là đừng ăn gân bò (beef tendon) vì Cholesterol rất cao! Dạ, Đệ rất ức nếu bị cấm ăn gân nên mới tìm hiểu thì khoa học xác định là gân bò KHÔNG có Cholesterol. Có thể là miếng gân còn dính miếng mỡ thì Bê phải cẩn thận thôi.
10. Cholesterol và lý lịch gia đình.
Cholesterol đến từ hai nguồn: từ chính cơ thể sản xuất và từ thức ăn. Và cả hai nguồn đều cần kiểm soát. Nguồn từ thức ăn là dễ kiềm soát nên thường bị chú ý nhiều hơn (xem mục 9 ở trên). Về di truyền thì có một số người thừa hưởng gien từ cha mẹ, ông bà nên cơ thể sản xuất nhiều Cholesterol hơn mức cơ thể cần. Còn những người khác (không có gien di truyền) thì Cholesterol cao là do thức ăn đặc biệt là chất béo bão hòa và cholesterol từ thức ăn có nguồn gốc động vật ( Saturated fat and cholesterol occur in animal-based foods) như thịt, trứng, sữa, tôm, lobster. Xin mở ngoặc ở đây là những thực phẩm gốc thực vật mà quảng cáo là 0g Cholesterol là chuyện tiếu lâm vì thực vật không có Cholesterol nên zero là phải rồi!!!
11. Điều gì làm tăng nguy cơ?
Nhiều yếu tố làm tăng mức Cholesterol hơn bình thường:
    - Chế độ dinh dưỡng có nhiều mỡ (nhất là mỡ hại) và Cholesterol
    - Di truyền từ gia đình
    - Chứng béo phì (obese)
    - Cơ thể "trưởng thành" hơn. Cái này nói trắng ra là đến tuổi già thì cơ thể ta có khuynh hướng "ăn nên, làm ra", dễ béo phì.

Xin hẹn lần sau sẽ nói về cách kiểm soát; nhưng trong thời gian hiện tại chúc các Bê ăn được ngủ được và để ý đến mức Cholesterol của mình.

Chú thích:
Bê 60: Từ chữ tắt B60 (Beyond 60 years young) để chỉ các bác trên 60 tuổi trẻ. Bê nào đi khám bác sĩ và được cho biết là mức Cholesterol là tuyệt vời thì mới là lạ!

Phụ chú:
A. WebMD -- Cholesterol 101 slideshow
B. Blogs Đã Viết--Theo Đề Tài

Thứ Sáu, 26 tháng 9, 2014

Khác biệt giữa Khoe và Nổ

Chào các Bê*,
Hôm nay Đệ xin tản mạn về sự khác biệt giữa khoe và nổ. Cứ như thông lệ, xin giáo đầu với "disclaimer" như ri: "Viết là viết chơi thôi! Viết nhăng cho đầu óc khỏi mụ đi. Bạn đọc thích thì đọc và chia sẻ với bạn bè; còn không thích thì... phượt đi chỗ khác!"

Dạ, dạ Đệ xin vào đề...
Trước hết, ta phải định nghĩa "Khoe" và "Nổ". Trong bài này, "khoe" được giới hạn trong lời nói nên thí dụ mặc đồ hở hang (khoe thân thể) hay cứ quơ bàn tay (khoe nhẫn kim cương) thì không kể. Vậy dùng lời nói để khoe là khoe cái gì? Các bà thì khoe chồng, khoe con, khoe cháu, khoe giàu, khoe sang, khoe chức tước, khoe lịch lãm, khoe bằng cấp, khoe quen biết, khoe khéo tay, khoe nấu ăn... Nói chung là cái gì khoe được là... khoe tất! Còn các ông thì sao? Cứ đổi chữ "bà" thành chữ "ông" trong câu trước thì mình biết quý ông thích khoe gì. À, các ông còn thích khoe xe và khoe sức mạnh nữa nghe!
Khoe thường là từ người "có cái gì" đó để khoe. Người khoe thường rất hăng say khi khoe về mình, về gia đình mình. Người bị nghe thường không thích nghe lắm trừ trường hợp họ nghe là để chờ cơ hội người đang khoe ngưng (để lấy hơi) thì mình "cướp diễn đàn" và trở thành người khoe (thay vì người nghe). Tự nó, hành động khoe, không xấu là bởi vì ai chẳng "tốt khoe, xấu che". Người nghe cũng có khi thích nghe người khác khoe là bởi vì mình có thể biết về người đang khoe nhiều hơn. "Năng nói, năng lỗi", phải không các Bê? Có khi nghe bạn khoe rồi về nhà bắt "Nửa Kia" đi mua cho bằng chị bằng em (dạ cũng có khi "bằng anh bằng em") mới chịu! Như vậy "thể thao" khoe là rất tốt để kích thích kinh tế thương mại. Khoe không chỉ là môn thể thao lành mạnh mà thường khi là một nhu cầu thiết yếu trong những buổi họp mặt trường cũ: bao nhiêu năm bạn ta không biết gì về ta thì cái "reunion" này là dịp để cho bạn ta... biết mặt. Dạ thưa Bê Hay Khoe, ai cũng nhận đầy đủ các "posts" của Bê Hay Khoe trên Facebook rồi!
Thế "nổ" là gì? Khác với "khoe", à?
Dạ, rất khác: "khoe" là phô trương cái mình có (I have...), cái mình là (I am...); trong khi "nổ" là phô trương cái mình không có hoặc có ít mà nói thành nhiều hoặc cái mình có, mình là trong quá khứ (Hồi tao còn làm..., tao đã từng...). Bởi thế nên nhiều người bị tiếng oan là "hay nổ" trong khi họ chỉ có cái tội là trộn lẫn khoe và nổ mà người nghe tưởng là người này chỉ có nổ chứ chẳng có gì cả và chẳng là gì cả. Cái chết của người nổ là người nghe sẽ không còn tin những cái khoe chính đáng của người này nữa!!! "Một điều không tin thì vạn sự không tin".
Thí dụ như ngài Al Gore: nếu ngài Gore nói là "tôi đã từng là phó Tổng Thống của nước Mỹ" thì đây là lời khoe vì ngài Gore là phó Tổng Thống thật. Nhưng nếu ngài Gore tuyên bố là: "Tôi chính là cha đẻ của Internet" thì ai cũng phải thấy là ngài nổ!!! Cái nổ này là... banh càng luôn, đó nghe! Hơn đứt người mình, nghe!
Bê sẽ hỏi: "Điểm" của bài này là gì?
What is my point? Dạ, Đệ chỉ nhỏ nhẹ khuyên Bê hai điều:   
   1. Khoe không có xấu! Chỉ giống như mọi thứ khác. Nghe nhiều quá thì đâm ra ghen ghét và nghi ngờ. Người khéo khoe là người khoe một cách kín đáo. Đã khoe với người A điều gì thì xin nhớ để lần tới gặp lại người A thì đừng khoe chuyện đã khoe rồi. Khoe lần thứ hai, thứ ba thường có tác dụng ngược. Hơn nữa, đã biết là mình có nhu cầu khoe thì cũng phải biết người khác cũng có nhu cầu khoe; nên thỉnh thoảng cũng phải lịch sự "nhường sân" cho người kia nói.
  2. Nổ thì hơi xấu nhưng không nổ thì thường buổi nói chuyện không vui bằng những khi có (tiếng) nổ. Đã nổ thì xin nổ "bạo" để ngay cả những người cả tin cũng biết mình nổ thì vô hại mà vui. Nổ mà quá gần với khoe (nhằm mục đích lừa người) thì thật xấu và xin đừng làm vậy; bởi vì chóng hay chầy gì người ta cũng biết sự thật. Hơn nữa người nổ "giỏi" lúc nào cũng phải cảnh giác là có một số người nổ thì không giám nhưng lại hay cung cấp thuốc nổ cho người khác. Loại người này cũng cần thiết cho những buổi trà dư tửu hậu, nhưng khi nổ coi chừng chính mình bị banh xác!

Tóm lại, khoe ở mức độ vừa phải và kín đáo là một nghệ thuật, là một thể thao lành mạnh. Nổ thì nên nổ dòn tan (như pháo Tết) chứ đừng nổ như tạc đạn để lừa người.

Chú thích:
Bê 60: Từ chữ tắt B60 (Beyond 60 years young) để chỉ các bác trên 60 tuổi trẻ. Các Bê mà khoe thì khoe ngày khoe đêm cũng không hết chuyện... để khoe (nhất là bây giờ hay quên nên cứ khoe đi khoe lại những chuyện đã khoe nhiều lần rồi).

Thứ Năm, 18 tháng 9, 2014

Tản mạn về điện thư (email) - Phần I

Thân chào các Bê,
Hôm nay Đệ xin đề cập đến một đề tài hơi tế nhị nên thành thật xin lỗi trước nếu đề tài này làm quý vị phật lòng. Cuộc sống hiện tại vào thế kỷ 21 với phương tiện điện toán quá phổ cập đã mang lại bao nhiêu tiện ích nhưng đồng thời cũng gây nhiều phiền nhiễu và có thể cả nhiều buồn phiền!
Hôm nay, xin được viết về những phiền não của thư điện tử (điện thư, email).
1. Chuỗi thư về một đề tài.
Không biết phải dùng chữ gì để diễn tả về khái niệm "mail thread" nên cứ tạm gọi là "chuỗi thư". Khi một người viết (sender) gởi một email cho nhiều người (multiple recipients) thì là khởi đầu cho một chuỗi thư (hay tệ hơn nữa: nhiều chuỗi thư) khi người nhận bắt đầu đáp trả (reply); đặc biệt là khi đáp trả bằng cách "reply all" (hoàn thư được gởi ngược lại người viết và những người nhận khác). Các Bê cũng tưởng tượng hoặc từng trải qua hiện tượng "rối loạn điện thư" vì đề tài đầu có thể bị chìm ngập (drown) trong những phản bác và những đề tài phụ. Thí dụ như người viết bắt đầu với đề tài đầu tiên để nói về vấn đề A nhưng vì trong email có vài câu không hợp ý người nhận nên phản biện không phải là vấn đề A mà là những nhận xét và phê bình về những câu mình không thích; đôi khi chẳng ăn nhập gì với vấn đề A. Hiện tượng này không mới vì chúng ta thường thấy trong những cuộc đấu khẩu mà không có người điều hợp tốt (good moderator). Cái mới là thay vì nói thì trong chuỗi thư người tham dự muốn phản biện, phản bác, hoặc đưa ra đề tài mới mà không ai ngăn cản nổi!!! Một đề tài nguyên thủy trở thành một mớ hổ lốn trong vòng vài tiếng đồng hồ! Làm sao tránh tình trạng này?
Đệ xin nêu ra hai cách để tránh tình trạng này:
   A. Xin đừng dùng email gởi cho nhiều người để bàn thảo về một đề tài. Có lẽ là bàn thảo nhóm (group chat) là phương cách thích hợp hơn để bàn thảo một đề tài đơn giản. Còn đề tài không đơn giản thì chắc có lẽ cần một diễn đàn (forum). Các Bê nhớ cho rằng điện thư thì vẫn là thư. Có nghĩa là những tất cả những nghi thức định đặt cho cách viết thư (etiquette about letter writing) cũng vẫn cần áp dụng cho email.
   B. Người nhận email nên tự chế để chỉ bàn về đề tài nguyên thủy do người gởi thư đầu (original sender) đặt ra. Nếu muốn nói về vấn đề khác thì hãy mở một chuỗi thư mới với nhan đề khác (different subject title).

2. Một vấn đề khác là trả lời với lịch sử của những trao đổi trước (reply with history). Đa số dịch vụ điện thư đều hoạch định sẵn là khi người nhận muốn hồi âm thì máy tính tự động chép lại lịch sử của những trao đổi trước ở cuối thư mới. Điện thư cho công việc (business email) rất cần thuộc tính này vì người đọc có thể nắm được trọn vẹn những trao đổi trước đó mà không phải tìm kiếm trong các thư cũ. Tiện ích là thế nhưng nếu chuỗi thư (như đã nói ở trên) trở thành "ngoài tầm kiểm soát" (uncontrolable and/or out of control) thì reply with history làm mỗi thư hồi đáp trở thành quá dài và lập đi lập lại. Người nhận phải đào bới trong mớ hổ lốn đó và phải suy luận khi đọc để tái lập tiến trình trước sau của những hồi âm. Hơn nữa không phải ai cũng có máy xịn và đường giây Internet xịn để tải những hồi âm lập đi lập lại này. Thật là phiền một cách không cần thiết. Làm sao tránh tình trạng này?
Đệ xin nêu ra hai cách để tránh tình trạng này:
   A. Nếu Bê biết cách để định đặt sẵn thuộc tính reply with history thì nên chỉnh sửa định đặt sẵn (default settings) này thành "reply" chứ không phải "reply with history". Còn nếu Bê không biết cách chỉnh sửa thì sao? Thì ai chả có con cháu lúc nào cũng muốn "lấy le" với ông bà, cha mẹ. Nhờ chúng là xong; nhất là chuyện liên quan tới computer.
  B. Nếu Bê không muốn chỉnh sửa như trên thì cứ mỗi lần bắt đầu hồi đáp mà thấy có chữ sẵn (history) thì xin xóa nó đi trước khi đánh hồi đáp. Làm sao xóa? Bê cứ nói với con cháu là Bê muốn "delete the history" thì tụi nó sẽ làm cho coi một lần rồi sau đó cứ thế mà làm.

3. Dùng email như phương tiện loan tải tuyên truyền hoặc thông báo (broadcasting). Chắc ai cũng đã từng nhận được những điện thư mà danh sách gởi (distribution list) là cả trăm người sau đó người nhận thấy "hay" nên chuyển (forwarding) tới cả trăm người bạn của mình. Broadcasting, tự nó, không phải là xấu vì phương tiện này là cách truyền tin cho mọi người cùng một lượt rất nhanh chóng. Nhưng, xử dụng không khéo thì chẳng mấy chốc mà thơ đầu tiên gởi ra (với một đề tài nhất định) sẽ không còn ý nghĩa gì cho những người "bị" có tên trong danh sách chuyển của những người sau. Làm sao tránh tình trạng này?
Đệ xin nêu ra hai cách để tránh tình trạng này:
   A. Nếu Bê nhận được thư gởi cho một nhóm (trong đó có cả Bê; dĩ nhiên rồi nếu không thì đâu có nhận được thư này!) thì xin đừng chuyển tới (forwarding) cho các bạn bè khác. Nếu thấy là tin tức này có một số người (không có trong danh sách) cũng cần biết thì xin gởi một thơ hồi đáp cho người gởi đầu tiên để hỏi ý kiến xem họ có muốn gởi tin tức đó cho những người mình đề nghị. Đây là cách tỏ sự tôn trọng với người gởi đầu tiên.
  B. Người gởi dùng một "group ID" (địa chỉ nhóm), thí dụ như TrungVit64@gmail.com để gởi thư cho những người bạn cũ từ trường Trứng Vịt vào đệ thất năm 1964. Người nhận có thể hồi đáp về TrungVit64@gmail.com mà không biết những ai sẽ được nhận. Bê nên cẩn thận để tránh mất lòng những người trong danh sách. Tỉ dụ, trời xui đất khiến mà mình nhớ đến Mai (tạ) nên trong thơ hồi đáp mình lại viết "Trời ơi! Mấy chục năm rồi vẫn còn nhớ mụ béo Mai Tạ. Không biết bây giờ mụ ở đâu?" Thơ hồi đáp về TrungVit64@@gmail.com mà không biết rằng Mai có trong danh sách TrungVit64@gmail.com! Dĩ nhiên là dù Mai bây giờ là Mai (liễu) rồi nhưng không giận sao được! Group ID rất tiện nếu có người chủ quản giỏi (good administrator). Danh sách những tên trong group id cũng cần được cập nhật để duy trì tính chính xác.

Tản mạn về email thì không phải một bài mà xong được! Tản mạn về điện thư (email) - Phần II xin nói về tính bảo mật của nội dung điện thư cá nhân (email content confidentiality/privacy) và sự khác biệt giữa emailing và blogging (điện thư và [nhật] ký). Bê nào không biết sự khác biệt giữa danh sách to: và bc: và bcc: thì xin chờ xem phần II. Tuần tới? Hay là mình trở lại vấn đề hưu trí?


Chú thích:
Bê 60: Từ chữ tắt B60 (Beyond 60 years young) để chỉ các bác trên 60 tuổi trẻ. Các  Bê mặc dầu còn tương đối trẻ (mới sáu mấy chứ mấy!) nhưng cứ mở hộp thư là bị "tràn ngập biển người với các chuỗi thư thì thật là bối rối! Mắt đã kém mà đọc mấy mớ rối bời này thì thật khổ thân trẻ (mới trên 60 nên chưa nhận già)!

Thứ Sáu, 11 tháng 7, 2014

Khai hưu: độc chiêu

Thân chào các Bê 60*,
Hôm nay, Đệ xin viết tiếp về các chiêu mà Laurence Kotlikoff đã liệt kê chi tiết trong mục "Hỏi Larry" của PBS.org (phụ chú C). Mục đích của tại hạ viết nhăng ở đây là để kích thích sự tò mò của quý vị với mục đích tham khảo. Xin quý vị đọc bản nguyên văn của giáo sư Kotlikoff ở đường dẫn cuối bài trước khi quyết định việc hưu trí của quý vị. Có lười thì xin nhờ con cháu nó đọc dùm. Sau này có chửi thì lôi nó ra chứ đừng chửi tại hạ. Bài này xin bàn về một độc chiêu chỉ có thể áp dụng trong hoàn cảnh thật đặc biệt.
Dạ, dạ, Đệ xin vào đề...

Độc Chiêu:
Chiêu này chỉ có thể áp dụng cho Bê nào có những điều kiện sau đây:
1. Trong quá khứ lập gia đình trên 10 năm
2. Sau đó ly dị
3. Tái hôn sau năm 60 tuổi
4. Ly dị lần thứ hai (thật hoặc giả).

Đây là chiêu độc mà không ai muốn mình rơi vào hoàn cảnh này nhưng... đời vẫn có nhiều trắc trở! Xin các Bê đọc lại điều VI trong bài Mười Điều Cần Biết về An Sinh Xã Hội -- Hoa Kỳ -- Phần II (cuối) để rõ về chuyện ASXH và ly dị.

Heidi Doolittle ở Birnamwood, Wisconsin hỏi Larry Kotlikoff về vấn đề này và ông ta trả lời như sau:

Heidi Doolittle — Birnamwood, Wis.: If two people were married for 12 years, then got divorced and married other people, can the exes each collect Social Security benefits on their first spouses, even though they are married to other people now?

Larry Kotlikoff: No. You can’t collect a spousal benefit on an ex if you are married. But the answer changes to “yes” if you get divorced. Then you can both potentially collect spousal benefits on your first spouse’s earnings records.
This raises the possibility, which I’ve mentioned before: It might actually pay to get divorced, even if you don’t want to, and then live together “in sin.” Social Security doesn’t care about such things. I’m not suggesting this, you understand, just pointing out the sometimes perverse incentives in the Social Security rules and regulations.

Lược dịch thôi nghe quý vị!!!

Heidi Doolittle — Birnamwood, Wis.: Nếu hai người lấy nhau được 12 năm, nay đã ly dị và tái hôn với người mới, họ có thể lãnh ASXH của người hôn phối cũ không, mặc dầu nay họ đã tái hôn?

Larry Kotlikoff: Không, Bê không thể lãnh ASXH của Bê Quá Khứ (spousal benefit) nếu Bê đã tái hôn. Nhưng câu trả lời là có thể nếu Bê lại ly dị (lần thứ hai)....

Lời bàn:
Như Kotlikoff trả lời ở trên, đối với người phối ngẫu (spouse) thứ hai này, ly dị có thể là thật hay giả. Thật là thật nếu Bê muốn ly dị lần thứ hai và chia tay với Bê Quá Khứ Đệ Nhị. Giả là ly dị trên giấy tờ mà vẫn ở với nhau. Bê sẽ nói: "nếu thế thì làm giấy hôn thú với người thứ hai làm gì? Thích thì ở với nhau còn thì vẫn lãnh ASXH dựa trên Bê Quá Khứ". Dạ, cũng được nhưng ở đây chúng ta không bàn chuyện đạo đức mà chỉ muốn chỉ ra phương cách tối hảo. Cần làm giá thú lần hai chứ! Cuộc hôn nhân lần hai cũng cần được luật pháp bảo vệ! Mà hơn nữa nếu thành tích ASXH của Bê Quá Khứ Đệ Nhị tốt hơn Bê Quá Khứ Đệ Nhất thì nhờ có giá thú (và sau đó ly dị) nên Bê có thể lựa một trong hai quyền lợi ASXH của hai Bê Qúa Khứ (Nhất và Nhị). Thêm là trong trường hợp Bê Quá Khứ Đệ Nhị còn... trẻ thì thành tích ly dị với Bê sẽ giúp Bê Quá Khứ Đệ Nhị lãnh hưu sau này dựa vào thành tích của Bê. Vả lại luật pháp về hôn thú, ngoài vấn đề hưu trí, còn bảo vệ chúng ta về những quyền lợi khác và vấn đề thừa kế sau này...

Để kết bài này, tại hạ xin nhắc lại một lần nữa là chúng ta không bàn về đạo đức ở đây. Chiêu này rất độc và không nên áp dụng một cách cẩu thả, khinh xuất. Mong Bê suy nghĩ thật kỹ và ý thức được hệ quả của những hành động của mình. Đừng đổ thừa cho Đệ nghe! Đổ vừa đủ thì được! Chúc các Bê một cuối tuần vui vẻ.

Chú thích:
Bê 60: Từ chữ tắt B60 (Beyond 60 years young) để chỉ các bác trên 60 tuổi trẻ. Có Bê... lại độc thân nên đang tìm nơi... náo nhiệt lúc cuối đời!

Phụ chú:
A. 44 chiêu để tối ưu hóa tiền hưu - 44 Social Security 'Secrets' All Baby Boomers and Millions of Current Recipients Need to Know - Revised!  
B. Tiểu sử và thành tích của Laurence Kotlikoff
C. Hỏi Đáp về ly dị và ASXH - Ask Larry.
D. Mười Điều Cần Biết về An Sinh Xã Hội -- Hoa Kỳ -- Phần II (cuối)  

Thứ Bảy, 5 tháng 7, 2014

Bao Bụng và Buffet of Buffets -- Bao Bụng, Bao Luôn Năm Nhà Hàng!

Thân chào các Bê*,

Hôm nay vì phải chuẩn bị cho một chuyến đi chơi xa nên Đệ xin viết nhăng về một đề tài thiết thực (thực đây có hai nghĩa: thực là thật mà thực còn có nghĩa là ăn): nghệ thuật ăn búp phê (buffet) và khái niệm Buffet of Buffets.

Trước hết xin thanh minh thanh nga với các Bê là tại hạ thích ăn chứ không tham ăn. Sự khác biệt quả là rõ ràng: tham ăn là để chỉ người thích ăn đã đi quá giới hạn thông thường của lịch sự và lễ nghĩa. Tham ăn là bất chấp thủ đoạn và Đệ đây xin lên án những hành vi tham ăn. Bài này mặc dầu viết cho người Việt đọc nhưng không có ý ám chỉ người Việt vì vàng, trắng, đen, đỏ gì thì cũng có người này người kia. Nếu bài này viết với tiếng Mỹ thì tại hạ cũng sẽ giữ nguyên nội dung mà không thay đổi gì.

Dạ, dạ Đệ xin vào đề...
Theo định nghĩa thì Buffet được dùng để chỉ một lối ăn bao bụng mà người ăn trả một khoảng tiền nhất định cho một nhà hàng có bán buffet; người ăn sẽ được chọn nhiều món ăn đã được nấu và đựng trong tô, dĩa, hay khay để trên các bàn buffet (buffet islands; ốc đảo búp phê?). Số món ăn thường là nhiều chục món. Có nhà hàng còn bảo đảm là luôn luôn có 500 món để khách ăn chọn lựa (Bucchanal, Las Vegas). Thông thường thì thức ăn gồm nhiều thể loại: món ăn mở màn (appetizers), món canh hoặc soup, các món rau (salads), món thịt gà/heo/bò, món cá, món tôm, món sò, các món sushi (có khi cả sashimi; lát cá/mực sống), trái cây và bánh ngọt/kem (desserts). Có nơi còn có phần đặc sắc gọi là "Mongolian Grill" (Nướng đồ ăn kiểu Mông Cổ), khách ăn chọn đồ ăn vào trong một tô gỗ thêm gia vị rồi đưa cho thợ nấu trên lò hoặc vỉ sắt (metal grill). Thịt, tôm và rau quả nấu kiểu này thì bảo đảm là tươi nhưng phải chờ... Nhà hàng nào muốn chiêu dụ khách thì có thể cống hiến thêm đặc sản mắc tiền như lobsters (không biết con lóp sì tơ này tiếng Việt gọi là con gì?), sâm banh (Champagne) hoặc có thể cả trứng cá caviar!

Mười điều không làm: (Dạ thưa các Bê, Đệ không dám "dậy khôn" ai hết nhưng "ta" (kể cả Đệ đây) có nhiều thói quen rất cần thiết trong thời chiến nhưng nếu mình không để ý thì mình lại thi thố chúng ở thời bình và trong môi trường cần sự lịch lãm và thể diện!)
1. Đến nhà hàng buffet cận giờ đóng cửa. Lý do thì đã hiển nhiên là không có đồ ăn mới trong một tiếng đồng hồ trước khi đóng cửa. Có khi nhà hàng nại cớ hết đồ ăn... nhưng không bớt tiền! Còn bắt họ phải nấu thêm thì thường là mình thua. Hoặc giả như mình thắng, nhà hàng bắt đầu bếp nấu thêm thì không biết ngài đầu bếp sẽ cho thêm... gia vị gì vào thức ăn vì tức bực. Đệ có một tôn chỉ là "Đi nhà hàng, không bao giờ làm đầu bếp giận!"
2. Không ăn quá sức bao tử mình có thể chịu đựng được. Nên nhớ là bao tử cần một khoảng không gian giãn nở để làm việc; nhét đồ ăn vào nhiều quá, bao tử sẽ căng cứng và không làm việc được. Điều quan trọng là đừng tiếp tục ăn cho tới khi bao tử báo lên não là bụng đã căng cứng. Đợi đến lúc đó thì đã quá trễ. Khoa học đã khẳng định là não của chúng ta chỉ nhận được tin xấu từ bao tử khi sự việc đã rồi. Chắc chắn nhất là mình luôn lượng định số thức ăn mà mình tiêu thụ đã gấp hai hoặc ba lần số thức ăn thường ngày mình tiêu thụ để no chưa. Gấp mấy lần còn là câu hỏi mà chỉ có chính mình trả lời được. Đừng có đổ cho tại hạ là tại hạ nói người ta có thể ăn gấp ba lần số thức ăn bình thường hàng ngày. Con người, dù thích ăn, cũng chỉ nên ăn ở mức mà cơ thể mình chịu được. ĐỪNG tham và ĐỪNG tiếc tiền!!! Ăn là hưởng thụ chứ không ăn để sinh bệnh.
3. Không chen lấn, dành giật với người khác. Khó coi và bất lịch sự! Dù người khác có làm vậy thì chúng ta cũng không nên nại cớ là người ta làm thì mình cũng làm.
4. Không dùng ngôn ngữ mà đa số khách ăn không hiểu để trao đổi tin tức và chiến thuật, chiến lược ăn của nhóm mình.
5. Không nói chuyện quá lớn dù là nói ngôn ngữ người bản xứ.
6. Không lấy thức ăn dùm người khác vì nhiều khi mình tưởng bạn mình muốn ăn; lấy cho nhiều về bàn thì chẳng ai thèm ngó tới! Thế là mình phải ăn món đó nhiều hơn dự tính. Bụng đâu mà chứa những món ngon khác.
7. Không vội vã. Nhất là chạy về bàn với thức ăn trên tay. Đây là vấn đề an toàn (safety) cho mình và cho người khác. Hơn nữa vội vã vì thức ăn thì mất thể diện quá.
8. Không ăn nhiều món chiên, món nướng với nhiều dầu mỡ. Mau ngán và bỏ qua cơ hội ăn những món khác.
9. Không uống nước ngọt mặc dầu nước cần cho buổi buffet. Nước đã có sẵn trong canh và soup nên không cần nước ngọt mà lại không ngốn quá nhiều đường.
10. Không ăn món có nhiều bột. Bánh mì, pasta, khoai, vân vân là chỉ lấy rất ít để thưởng thức chứ không cần nhiều để no.
11. Tránh chất ngọt, chất béo. Nếu các Bê đã "gìn vàng giữ ngọc" được phần đầu và các món chính (main courses) thì xin giữ luôn ở phần tráng miệng (desserts). Xin... người hãy nhớ là nhiều trái cây rất ngọt vì nhà hàng rưới nước đường vào trái cây chứ không phải ngọt tự nhiên đâu! Ngay cả khi nếu là trái cây ngọt tự nhiên thì xin cũng hạn chế vì mặc dầu là đường trong trái cây là đường tự nhiên (không phải là processed sugar) nhưng cũng là đường, nghe quý vị. Còn bánh ngọt? Chúa ơi! Sinh con ra làm chi mà còn sinh ra những cái bánh ngọt? Đường, sô cô la (chocolat), bơ và sữa trong bánh ngọt nhiều vô số kể! Các Bê phải cẩn thận! Không cứ gì người mập, bất cứ ai mà... nhậu bơ, sữa, đường, sô cô la (quên muối cũng nhiều trong bánh ngọt) thì cũng sẽ lãnh hậu quả không tốt. Nhưng nên nếm thử các bánh ngọt chỗ khác không có hoặc khó làm. Chỉ nếm một lượng nhỏ để thưởng thức thôi, nhe!

Điều nên làm:
1. Vào nhà hàng buffet, trước tiên xin đi rửa tay vì mình sẽ phải dùng cả ngón tay lẫn muỗng nĩa, dao và đũa.
2. Sau đó, xin tự mình đi một vòng khắp nơi để quan sát và ghi nhớ món gì (ngon) và để ở đâu. Lượng định xem mình có thể ăn hết những món mình chấm không.
3. Mỗi khi đi lấy thức ăn chọn chén/dĩa nhỏ nhất có thể. Mỗi chén/dĩa chỉ đựng MỘT món. Mặc dầu mất công đi lấy nhiều lần, nhưng đi nhiều trong nhà hàng buffet là cách vận động thể dục rất tốt và tạo thời gian cho thức ăn kịp tiêu hóa.
4. Tính sao cho mình thưởng thức đủ mọi thể loại thức ăn nhà hàng cống hiến. Từ canh/soup, salads, thịt, cá, rau quả, cho tới tráng miệng. Luôn dặn lòng là để bụng ăn món chính và món ngon. Ưu tiên cho món đắt tiền và món đặc biệt (chỗ khác không có). Nhớ tới những không số 8, số 9 và số 10 ở trên.
5. Cầm muỗng chung tại chỗ để đồ ăn (ai cũng cầm vào các muỗng này) bằng tay phải thì khi bốc đồ ăn cho vào miệng mình thì xin bốc bằng tay trái! Nguyên tắc này, Đệ học từ người bạn đã lâu mà bây giờ nhiều khi háu ăn vẫn còn có khi... quên! Thỉnh thoảng, ngưng ăn vào thăm nhà vệ sinh (restroom) để giải thoát phần nào cho bao tử và để rửa tay cũng là thói quen rất tốt.
6. Xin "bo" (pour boire; tips) cho những người hầu bàn, quý vị ơi!


Mười một điều không và sáu điều nên làm ở trên sẽ giúp các Bê thưởng thức được tất cả các thức ăn trong niềm hạnh phúc của chính mình và những người khác (kể cả nhân viên nhà hàng). Trước khi bước qua khái niệm Buffet of Buffets, Đệ xin đề cập tới một cái không nữa mà thật đáng tiếc là có người đã làm để bị bắt quả tang tại chỗ, chuyện đã xảy ra nhiều năm trước nhưng vẫn còn nghe nhắc tới: xin đừng dấu đồ ăn trong túi sắc để mang về!!! Ngay cả khi cầm một cây kem trên đường đi ra khỏi nhà hàng buffet cũng tạo một ấn tượng xấu cho mọi người chung quanh.

Buffet of Buffets:
Bê nào có dịp đi Las Vegas, Nevada mà lại muốn ăn bao bụng thì một số các sòng bài có cống hiến một loại ăn bao bụng mới: trong vòng 24 giờ, bạn có thể ăn trong năm nhà hàng buffets mà không giới hạn số lần vào ăn. Wow! Ông "Unethical Man" năm 2013 có viết một bài về kinh nghiệm buffet of buffets của ông ta. Bê có thì giờ thì xin đọc qua cho biết. Theo ông ta thì ăn lối này có thể tiết kiệm được cả trăm dollars. Xin Bê nhớ cho rằng mình không biết ông unethical man này có viết cho các nhà hàng không và trong bài ông ta có nói là ông ta là khách hàng sộp (VIP) nên thường không phải xếp hàng đợi chờ.
Nguyên văn quảng cáo cho Buffet of Buffets được cập nhật tháng sáu, 2014. Nhưng các điểm chính là:
 
1. Vé có thể mua tại quầy ở các nhà hàng tham gia vào chương trình này: Flavors ở Harrah's, Paradise Garden Buffet ở Flamingo, Le Village Buffet ở Paris, Carnival World Buffet ở Rio, and Spice Market Buffet ở Planet Hollywood. Vé là một "wristband" (vòng đeo ở cổ tay) có giá trị 24 tiếng kể từ lúc mua. Vòng này không còn giá trị khi tháo ra khỏi tay (đi tắm cũng đừng tìm cách tháo ra và không chuyển nhượng cho người khác được). Nếu có thẻ Total Rewards thì không cần vòng tay. Thông tin về buffet of buffets được ghi trong thẻ.
2. Mua vé phải trả: $55 cho một người, $50 cho người có thẻ Total Rewards (TR) vào ngày thường. Ngày cuối tuần là $70 ($65 với Total Rewards) cho mỗi người. Lễ thì lại tăng giá, nghe quý vị: $80 ($75 với TR). Nói chung là với thẻ TR thì bớt được $5 chỉ người có thẻ được bớt: người không thẻ phải trả nguyên giá mặc dầu đi chung. Tiền làm thẻ là khoảng $5 hoặc $6, có khách sạn tặng thẻ miễn phí cho người ở trong khách sạn (vẫn phải ghi danh thì phải). TR có nhiều lợi ích khác như đánh bài được điểm, vân vân...
3. Nếu muốn vào Bacchanal Buffet ở Caesars Palace (nơi có 500 món ăn) thì mỗi lần vào đây phải đóng thêm tiền: $15 (ăn sáng), $20 (ăn trưa) và $25 (ăn tối).
4. Nếu muốn vào Village Seafood Buffet ở Rio (nơi có whole lobsters) thì mỗi lần vào đây phải đóng thêm $15. Ghi chú: Rio có hai nhà hàng buffet: Carnival World Buffet ở Rio thì không phải đóng thêm tiền. Village Seafood Buffet ở Rio phải đóng thêm tiền.
5. Trong 24 tiếng, không giới hạn số lần vào các nhà hàng buffet này (trừ Bucchanal và Village Seafood phải đóng thêm tiền mỗi lần vào đây). 
6. Các Bê phải nhớ là nhà hàng thường chỉ mở cửa từ 7 giờ sáng đến 10 giờ tối. Cái "24 giờ phép" của Bê bị mất hết 9 tiếng!!! 
7. Chỉ khách sộp (VIP) mới vào được nhà hàng bằng hàng dành riêng cho VIP (thường là nhanh hơn). Có vé Buffet of Buffets mà không phải VIP thì cũng xếp hàng như thường!
8. Phải vào được nhà hàng TRƯỚC giờ vé hết hạn, có nghĩa là nếu xếp hàng trước giờ hết hạn nhưng vì hàng quá dài thì khi đến cửa mà vé hết hạn thì không được vào.

Nhận xét của "chuyên gia" buffet:
1. Nếu khéo tính thì có thễ ăn đủ năm nhà hàng buffet với giá $50 (ngày thường và có thẻ TR). Vị chi là $10 mỗi nhà hàng. Chuyện này khả thi như trong bài của Unethical Man hoặc như một số bạn trẻ đã thực hành thành công chiến dịch này và đăng hình chứng tích trên Facebook và các mạng xã hội khác.
2. Giá buffet theo nhà hàng, theo loại (sáng, trưa, tối), theo tuổi (người lớn, trẻ em), theo ngày (thường, cuối tuần hay ngày lễ) thì xin các Bê vào trang này (cập nhật tháng 6, 2014). Nếu đằng nào cũng ăn hai ba nhà hàng trong danh sách các nhà hàng tham gia vào chương trình này thì mua Buffet of Buffets có thể là cách tốt để tiết kiệm đặc biệt là nhóm nào có nhiều hạm trưởng.
3. Nên dự tính ăn buffet sáng tại nhà hàng Paris, Las Vegas. Món ăn Pháp khá hợp khẩu vị các Bê. Nhớ đi tìm chỗ đặt bánh Crêpe theo ý muốn (order to your taste).
4. Bê nào có thì giờ thì vào mạng Yelp, TripAdvisor hoặc FourSquare để đọc lời bình của khách ăn. Có nhiều người phê bình rất nặng tay và chê đủ thứ nên Bê cần phải xem những phê bình khác của những người này để biết coi họ có bao giờ khen ai không.

Chúc các Bê nhiều sức khỏe để thưởng thức món ngon của lạ với giá phải chăng của nhà hàng buffet.

Chú thích:
Bê 60: Từ chữ tắt B60 (Beyond 60 years young) để chỉ các bác trên 60 tuổi trẻ. Bê 60 thường được con cháu mời đi ăn búp phê (hay bị dắt theo để trông cháu hộ con và dâu rể?).

Phụ chú:
A. The Unethical Man.
B. What is Buffet of Buffets?
C. Las Vegas Buffet Pricing