Sắp Xếp Ghế Trên Tàu Titanic

Thân chào các Bê (*),
Ai có dịp đọc tin tức báo chí tại Hoa Kỳ gần đây thì thấy một số chính trị gia trich dẫn câu: "Rearranging the deck chairs on the Titanic" (sắp xếp lại ghế trên bong tàu Titanic; tàu sau đó chìm vì đụng băng đá ngầm).
Ý là họ muốn chỉ trích công việc/dự án nào đó mà theo họ thì là làm việc vô ích (như sắp xếp lại ghế) mà không để tâm gì tới tai nạn lớn hơn. Tai nạn lớn hơn này sẽ xóa bỏ những nỗ lực khác; như tàu Titanic chìm rồi thì chuyện sắp xếp lại ghế trên bong tàu, ngày hôm trước, có lợi ích gì?

Dạ, dạ Đệ xin vào đề...
Câu ngạn ngữ này kể cũng thâm thúy; nhưng xin đừng lạm dụng nó để ngụy biện!
Tuy việc sắp xếp ghế trên bong tàu chỉ là biểu trưng; nhưng Đệ cũng xin dùng nó để phân tích câu nói này.
Ai biết được tàu sẽ chắc chắn chìm?
Việc sắp xếp lại bàn ghế sau một ngày mà du khách đã dùng (và di chuyển theo ý muốn của họ) là việc mà nhân viên phải làm cho gọn gàng ngăn nắp và sẵn sàng cho ngày hôm sau.

Chúc các Bê một cuối tuần vui vẻ bên gia đình và người thân.
Thân,

Chú thích:
(*) Bê là Bê 60: Từ chữ tắt B60 (Beyond 60 years young) để chỉ các bác trên 60 tuổi trẻ. Ở tuổi Bê thì thừa biết là tương lai thì bất khả (đoán) định; nhưng sao vẫn phải lo cho tương lai.

Phụ chú:
A. Blogs Đã Viết--Theo Đề Tài
B. I Was In Charge of the Deck Chairs On the Titanic, and They Absolutely Did Need Rearranging - McSweeney’s Internet Tendency

Chỉ Một Lần

Thân chào các Bê (*),

Sáng nay, ngồi uống cà phê, nghĩ chuyện đời, nên xin lại viết lăng nhăng: thói chụp giựt, chặt chém dường như không còn hiếm ở một xã hội đang tập lớn. Khi nào chúng ta ra được biển lớn?

Dạ, dạ Đệ xin vào đề...

Chuyện là vầy: một người cần một người thợ may sửa dùm cái áo mới mua nhưng cần cắt lại cho vừa. Giá cả thỏa thuận là 200.000 đồng. Khi lấy áo thì đã là không bằng lòng với việc cắt sửa nhưng cũng là phải trả công. Người này không có tiền đúng mệnh giá nên đưa tờ 500.000 đồng và xin thối lại.

Người thợ may nói: "Việt kiều, hả? Thôi khỏi thối đi!" và nhất định giữ luôn 500.000 vì khách hàng có cái tội Việt kiều (1).

Chuyện không có gì là quan trọng nhưng nó tiêu biểu cho một xã hội chưa biết làm thương mại. Khi nào chúng ta ra biển lớn? (xem thêm phụ chú B)

Chúc các Bê một cuối tuần vui vẻ bên gia đình và người thân.
Thân,

Chú thích:
(*) Bê là Bê 60: Từ chữ tắt B60 (Beyond 60 years young) để chỉ các bác trên 60 tuổi trẻ. Ngày nay còn ai quan trọng và quan tâm tới các nguyên tắc sống. Haiz!

(1) Thật ra hai chữ Việt Kiều không nên được dùng bởi nhà nước và người dân tại Việt Nam. Lý do là vì chỉ các nước khác mới nên dùng. Thí dụ nhà nước Đức bằng tiếng Đức (và được dịch ngược qua tiếng Việt) gọi người Việt thăm viếng nước Đức là "Việt Kiều". Cũng như người Việt tại VN gọi người Hoa đến Việt Nam là Hoa Kiều. Sao người Việt ở VN lại gọi người Việt sinh sống ở nước ngoài, về VN là Việt kiều?

Phụ chú:
A. Blogs Đã Viết--Theo Đề Tài
B. Chừng nào ta ra được biển lớn?

Lắm Lời Thường Không Hiệu Quả.

Thân chào các Bê (*),
Thượng bất chính thì hạ tắc loạn. Xưa nay thì người dân xứ nào cũng vậy. Bài này xin được viết nhăng về việc người dân không ý thức là vệ sinh công cộng là chuyện của tất cả mọi người trong một xã hội nào đó. Việc đổ cho nhà nước, đổ cho quan thì dù đúng đi nữa cũng sẽ không giải quyết được vấn nạn. Miệng cống bị chính người (thiếu ý thức) bịt kín làm ngập lụt trong toàn thành phố là một thí dụ...

Dạ, dạ Đệ xin vào đề...

Trách quan chức là sao không giải quyết, là sao không có biện pháp khả thi thì dù là trách đúng; nhưng ai cũng biết là ta thán cho... vui vậy chứ quan chức sẽ chăng làm gì khác việc lo cho chính họ. Mà lo cho chính họ cũng là mất hết thì giờ rồi! Thời giờ đâu mà lo chống lụt.

Thế thì dựa vào ý thức của người dân hay sao? Không, không! 

Năm 2016, Đệ có viết nhăng về đề tài Đủ Đông- Critical Mass. Mời Bê đọc để biết là hiểu biết về Critical Mass (CM) có thể giúp ta phác họa ra phương án khả thi cho một vấn đề nào đó.

Xin kết bài này bằng một chuyện mà Đệ đọc đâu đó, lâu rồi nên không nhớ chi tiết. Chuyện một nghiên cứu tại một nước có hệ thống tàu điện khá hiện đại và khá phổ cập nên số lượng hành khách luôn rất cao. Vần đề khi ấy là số người vào các toa tàu luôn đông nên đứng chật các toa và thậm chí là đứng ngay cửa toa và dù nhân viên có gào thét khản cổ là xin hoặc nép vào trong hoặc ra khỏi tàu chờ chuyến khác, lời kêu gọi như tiếng kêu trong sa mạc: không ai nhúc nhích! Tàu phải vấp vả và trễ nải vì vấn nạn này vì cửa toa tàu có đóng thì mới khởi hành được.

Cho tới khi sở tàu điện thiết kế hệ thống tự động với loa thông báo: "Cửa tàu điện sẽ đóng trong 5 giây sau đó, xin quý khách chú ý". Sau năm giây, cửa tàu điện đóng thật. Loài người dù bướng nhưng cũng đủ khôn mà biết  là máy sẽ làm đúng như thông báo; họ không giả điếc như khi nhân viên tàu điện (người thật) kêu gào, năn nỉ. 

Biện pháp chế tài người bịt miệng cống thoát nước có thể bằng cách nào đó học hỏi từ thử nghiệm trên. Nếu người bịt miệng cống bị thiệt hại (đáng kể) cho hành động của họ thì họ sẽ không làm nữa. 

Điểm quan trọng là thiệt hại đáng kể phải xảy ra ngay lập tức và chỉ xảy ra với người vi phạm thì mới có hiệu quả. Khi số người không làm đạt được CM thì toàn xã hội sẽ tốt đẹp hơn.

Chúc các Bê một cuối tuần vui vẻ bên gia đình và người thân.
Thân,

Chú thích:
(*) Bê là Bê 60: Từ chữ tắt B60 (Beyond 60 years young) để chỉ các bác trên 60 tuổi trẻ. Đánh vào túi tiền thì có khi không đạt được kết quả vì có người sẵn sàng trả tiền cho việc bê bối của mình.

Phụ chú:

A. Blogs Đã Viết--Theo Đề Tài
B. Miệng cống bị 'bức tử' vì đầy rác, cỏ dại, đất cát... nước thoát đường nào?

Tính Tương Đối của Đạo Đức

Thân chào các Bê (*),

Hôm nay lại xin viết nhăng về "cái gọi là" đạo đức. Ôi "Đạo Đức" thì bao la nên Đệ đây không dám nói tới. Chỉ xin nói về tính tương đối của đạo đức (không viết hoa). Mọi điều trong cuộc sống đều mang tính tương đối và tùy vào góc nhìn; đạo đức cũng không ngoại lệ. Ở đây xin nói ngay là sự tương đối của đạo đức không làm đạo đức trở thành đạo đức giả. Vẫn là thật nhưng tương đối...

Dạ, dạ Đệ xin vào đề...

Có những việc, xưa không cho là kém đạo đức, mà ngày nay lại cho là kém đạo đức.

Có lẽ những yếu tố lớn nhất làm tăng tính tương đối của đạo đức là:

• Văn hóa -- Lễ hội chém lợn là một nét văn hóa không còn được số đông đồng tình. Ngày nay chém lợn, dù trong lễ hội, là cách giết súc vật mang tính kém đạo đức.
• Chủng tộc -- Nam tiến/Khai hóa thường được các nước lớn dùng để che đậy dã tâm thôn tính các nước nhỏ. Thôn tính/Đô hộ/Cướp của (mang về mẫu quốc) là kém đạo đức trong thế kỷ 21.
• Khả năng -- của con người tăng theo khoa học. Ngày còn chưa có máy dò carbon monoxide thì người thợ hầm mỏ than phải mang vịt (canaries) xuống hầm mỏ với mình. Có nhiều carbon monoxide thì vịt chết trước; người biết mà thoát lên mặt đất. Việc này đã được con người cho là chấp nhận được, trong quá khứ. Ngày nay là phi đạo đức khi gây nguy hiểm cho vịt khi mà máy dò carbon monoxide đã là thiết bị phổ biến.
  

Cứ nhìn rộng ra thì ta sẽ thấy tính tương đối của đạo đức thường là do con người (ngụy) biện để chống chế cho hành động của mình.

Chúc các Bê một cuối tuần vui vẻ bên gia đình và người thân.
Thân,

Chú thích:
(*) Bê là Bê 60: Từ chữ tắt B60 (Beyond 60 years young) để chỉ các bác trên 60 tuổi trẻ. Tuổi Bê rồi thì ai nói thì/là/mà với mình thì vẫn nghe; nhưng chưa chắc tin.

Phụ chú:
A. Blogs Đã Viết--Theo Đề Tài
B. The Story of the Real Canary in the Coal Mine

Kem và Nhiệt Độ

Thân chào các Bê (*),

Bắc Mỹ đã gần sang Hè nên một lúc nào đó, Bê sẽ thèm một scoop ice cream (1). Vấn đề về nhiệt độ thường là không xảy ra khi ăn tại tiệm, tại chỗ. Mua về thì là vấn đề vì ảnh hưởng đến chất lượng của kem...

Dạ, dạ Đệ xin vào đề...

Kem ngon ở hai khía cạnh:

• Texture -- chữ này quả là khó dịch: độ mịn, độ nhuyễn của kem; xúc giác của vòm miệng và lưỡi.
• Flavor/aroma -- tạm gọi là mùi vị của kem

Cả hai khía cạnh này chịu ảnh hưởng của nhiệt độ và cả "quá khứ" của nhiệt độ.

• Kem ăn "đã" nhất là ở từ 5 tới 10 độ Fahrenheit (-15 tới -12 độ Celsius), tuy nhiên
  
  
• Bảo quản trong tủ đông đá (freezer/refrigerator) phải dưới nhiệt độ này (khoảng 0 tới 3 độ Fahrenheit).
  
  
• "Quá khứ" của nhiệt độ: Từ khi được tạo ra (when ice cream was made), kem phải được giữ đúng nhiệt độ và không được tan chảy (và tái đông lạnh). Lý do là tái đông lạnh thay đổi cả texture lẫn flavor/aroma (2). Phụ chú B và C có nói tới cách làm đông lạnh nhanh hay chậm ảnh hưởng tới cấu trúc của kem.

Nếu mang ra khỏi tủ đông lạnh mà khó múc kem thì có thể:

• Nếu ăn hết hộp kem thì bỏ vào microwave/defrost/5 hoặc 10 giây thì kem sẽ mềm hơn. Coi chừng defrost lâu quá kem chảy thành sữa thì chịu khó mà uống!
• Nếu muốn ăn vài muỗng thôi thì trước khi múc kem, ngâm muỗng (kim loại) vào nước nóng rồi lau khô trước khi múc.

Chúc các Bê một cuối tuần vui vẻ bên gia đình và người thân.
Thân,

Chú thích:
(*) Bê là Bê 60: Từ chữ tắt B60 (Beyond 60 years young) để chỉ các bác trên 60 tuổi trẻ. TT Biden rất thích ice cream và người thích ăn ice cream thì mãi không già.

(1) Một scoop là một muỗng lớn. Có người ăn một scoop, hay ba scoops, hay tám scoops!

(2) Nếu thấy tủ đông lạnh ở siêu thị mà không đủ lạnh thì ĐỪNG có mua kem trong tủ này.

Phụ chú:
A. Blogs Đã Viết--Theo Đề Tài
B. You’ve Been Serving Ice Cream at the Wrong Temperature This Whole Time

C. Preservation by low temperature

Demand - Đòi Hỏi

Thân chào các Bê (*),

Haiz! Đáng lý thì Đệ cũng ở cái tuổi không còn sôi nổi vì thời sự nữa (biết bao nhiêu chương trình dự định đi du lịch mà chưa thực hiện). Tuy nhiên cái Giả Ngu của những người khăng khăng bênh vực quyền mua bán, sở hữu và xử dụng súng tấn công (assault weapon) là... không chịu được nên lại phải viết nhăng... 

Dạ, dạ Đệ xin vào đề...

“Power concedes nothing without a demand. It never did and it never will. Find out just what any people will quietly submit to and you have found out the exact measure of injustice and wrong which will be imposed upon them, and these will continue till they are resisted with either words or blows, or with both. The limits of tyrants are prescribed by the endurance of those whom they oppress -- Frederick Douglass”

Là một nhà cải cách với quá khứ nô lệ (phụ chú B), Frederick Douglass, để lại cho chúng ta câu nói trên mà Đệ xin tạm dịch: "Sức mạnh không tạo được gì. Nó chưa bao giờ và sẽ không bao giờ. Hãy tìm ra điều mà khi một người thầm lặng chấp nhận và bạn sẽ tìm ra sự bất công mà người đó gánh chịu. Họ sẽ tiếp tục gánh chịu sự bất công này cho tới khi họ phản kháng bằng lời hay bằng võ lực (hay cả hai). Sự giới hạn của áp bức chỉ bị giới hạn ở mức chịu đựng của kẻ bị áp bức"

Douglass nói đúng không cãi vào đâu được: kẻ áp bức người khác để trục lợi thì thường không bao giờ chịu "nhả" cái "quyền lợi/quyền lực" của họ nếu kẻ bị áp bức chấp nhận sự bất công gây ra bởi kẻ áp bức họ. 

Tuy nhiên ở thế kỷ 21, ở một nước tương đối tự do như Hoa Kỳ thì chúng ta không phải dựa vào bạo lực để đòi hỏi cong bằng. Cái mà chúng ta có chính là lá phiếu của mình. 

Xin hãy nhớ đi bầu và nhớ những "thằng" hoạt đầu chính trị giả ngu và đừng bầu cho họ nữa. Đệ chắc là họ đủ khôn để biết chúng ta muốn gì.

Chúc các Bê một cuối tuần vui vẻ bên gia đình và người thân.

Thân,

Chú thích:
(*) Bê là Bê 60: Từ chữ tắt B60 (Beyond 60 years young) để chỉ các bác trên 60 tuổi trẻ. Đừng bầu theo đảng mà hãy bầu cho người làm chuyện ích nước, lợi dân.

Phụ chú:
A. Blogs Đã Viết--Theo Đề Tài
B. Frederick_Douglass

Giả Ngu

Thân chào các Bê (*),

Thiên hạ sự thì nhiều vô kể nên Đệ cũng dần chán phải viết về chúng. Tuy nhiên mấy hôm nay, theo dõi báo chí và mạng về cuộc thảm sát tại Uvalde, TX mà đau buồn cho các gia đình nạn nhân. Khi một thảm trạng như thế này xảy ra thì giới chính khách của hai đảng, Cộng Hòa và Dân Chủ lại chửi nhau và lịch sử Hoa Kỳ cho thấy là mọi chuyện sẽ sang trang với kết quả là... vẫn như cũ! Không một thay đổi nào khả dĩ làm chậm, trì hoãn, tiến trình mua súng hợp pháp để làm chuyện bất hợp pháp như giết người hàng loạt bằng vũ khí tấn công (assault rifle). Có người nói trong vòng 30 tới 40 giây, AR15 có thể giết trên 30 người.

Dạ, dạ Đệ xin vào đề...

Cốt lõi vấn đề không phải là Tu Chính Án số 2 "A well-regulated militia, being necessary to the security of a free state, the right of the people to keep and bear arms, shall not be infringed." 

Không ai muốn tước quyền mua và sử dụng súng của người cư trú trên đất Mỹ; nhưng cho người "tâm thần" (như chính khách CH gán cho kẻ giết người) mua súng tự do khi trên 18 tuổi thì rõ ràng là không tìm cách ngăn cản những cuộc thảm sát như tại Uvalde.

Công chúng thì quá phẫn nộ trước những việc (không) làm của Quốc Hội; nên các chính khách CH phải tìm cách xoa dịu dư luận với những khẩu hiệu sáo rỗng: 

• "Súng không giết người; người giết người", 
• "Cách duy nhất để chống kẻ xấu có súng là phải có kẻ tốt với súng", 
• "Thà chết chứ không để mất quyền mua, tư hữu và xử dụng súng", 
• "Mỗi năm có cả triệu trường hợp dùng súng để tự vệ thành công", vân vân...

Rồi thảm trạng Uvalde xảy ra, các chính khách CH lại phải giả ngu mà lên truyền hình nhai lại những "giải pháp" bố láo: 

• Trường học phải có nhân viên trang bị vũ khí để ngăn kẻ xấu đột nhập -- Nhân viên gác cửa sẽ là mục tiêu đầu tiên của kẻ giết người. Súng lục đọ với tiểu liên.
• Phải "harden school" (biến trường học thành nơi phòng thủ kiên cố mà kẻ xấu không vào được) -- Nhưng nếu kẻ xấu vào được thì "thành trì" trường học sẽ là nơi tử thủ của tên giết người với con tin (không có đường trốn thoát). 
• Thầy giáo cũng phải được trang bị vũ khí -- một hình thức đưa thầy cô ra tuyến đầu; võ trên văn, vân vân...

Gần đây Ted Cruz lại đề xuất là trường học phải được biến cải để chỉ có một cửa ra vào và nơi đây có nhân viên trang bị vũ khí đứng gác. Ông Cruz giả ngu là ông không biết luật định về hỏa hoạn cho phòng ốc, trường học, nơi công cộng (phụ chú B và C). 

Đệ chắc là ông không ngu thật. 

Cái ngu này là cái ngu... quá sức tưởng tượng nên chắc chắn phải là cái ngu giả.

Chúc các Bê một cuối tuần vui vẻ bên gia đình và người thân.
Thân,

Chú thích:
(*) Bê là Bê 60: Từ chữ tắt B60 (Beyond 60 years young) để chỉ các bác trên 60 tuổi trẻ. Ted Cruz, whom are you kidding?

Phụ chú:
A. Blogs Đã Viết--Theo Đề Tài
B. REPUBLICANS’ “GOOD GUY WITH A GUN” CALLS LOOK EVEN MORE ABSURD IN WAKE OF DISASTROUS POLICE RESPONSE DURING TEXAS SCHOOL SHOOTING

C. How many exits does a work area need?