Lâu nay thật lười nên không viết được bài nào; mà cũng thật là bận rộn với việc sở, việc nhà (và cả việc đi xa). Hôm nay Đệ xin viết về mật ong. Một đề tài cũ kỹ nhưng cũng luôn là tò mò của con người: mật ong có khả năng gì? Sữa ong chúa ở đâu ra mà lắm thế? Nhân đọc một bài về mật ong của WebMD nên xin tạm dịch ra đây...
Dạ, dạ Đệ xin vào đề...
- Làm thế nào để ong làm mật ong? Chuyện bắt đầu khi một con ong mật dừng lại ở một bông hoa và hút mật hoa ngọt ngào. Nó lưu trữ mật hoa trong một túi đặc biệt, nơi các enzyme phá vỡ mật thành các loại đường đơn giản. Trở về tổ ong, những con ong di chuyển mật hoa vào tổ ong. Chúng bay lơ lửng phía trên các tế bào, tạo ra một làn gió làm khô mật hoa cho đến khi nó trở thành mật ong, và sau đó bịt kín các tế bào bằng sáp. Ong đến thăm 2 triệu bông hoa để làm một pound mật ong.
- Có phải mật ong thực sự là chất nôn mửa của ong từ dạ dầy? Khi họ săn lùng mật hoa, ong sẽ cất nó trong dạ dày thứ hai đặc biệt chỉ để lấy mật. Vì vậy mật hoa chưa bao giờ nằm trong dạ dày thực sự của con ong.
- Mật ong đến từ đâu? Hầu hết mật ong đến từ các trang trại nơi ong thụ phấn cho cây trồng như quả mọng (berries), rau, cây ăn quả và cây hạt. Năm 2017, những người nuôi ong ở Hoa Kỳ đã thu thập được 148 triệu pound mật ong. Các bang sản xuất mật ong hàng đầu là Bắc Dakota, California, Nam Dakota, Florida và Montana. Ong thụ phấn hơn một phần ba vụ mùa và tăng giá trị thu hoạch ít nhất 15 tỷ đô la.
- Bao lâu người ta đã sử dụng mật ong? Con người đã thu thập mật ong từ hàng ngàn năm. Từ 6000 B.C. đã thấy khắc trên đá ở Tây Ban Nha cách thu hoạch mật ong. Sáp ong từ khoảng 8000 B.C. đã được tìm thấy trong nồi nấu ở Thổ Nhĩ Kỳ. Đến năm 2400 trước Thiên Chúa, người Ai Cập là những người nuôi ong lành nghề. Khi những người đầu tiên phá rừng thành đồng cỏ, họ đã tạo ra môi trường sống thân thiện với ong nơi hoa và bụi cây mọc lên. Khi nông dân chuyển đến các khu vực mới, ong mật cũng đi theo.
- Mật ong và bia. Thức uống lên men lâu đời nhất được làm bằng mật ong. Các nhà khoa học tìm thấy nó được bảo quản trong các lọ gốm 9.000 năm tuổi tại một địa điểm ở miền Bắc Trung Quốc. Công thức cũng bao gồm gạo và trái cây. Ngày nay, các nhà sản xuất bia sử dụng mật ong để làm cho bia ngọt hoặc khô, hoặc để thêm hương thơm, hương vị.
- Mật ong có chất chống oxy hóa, axit amin và vitamin. Nhưng một số chuyên gia nói rằng lợi ích mật ong quá nhỏ để trở thành quan trọng. Bên cạnh đó, một muỗng cà phê mật ong có 21 calo, so với 16 cho đường. Đừng dùng mật ong cho trẻ dưới 1 tuổi. Nó có thể có dấu vết độc botulism sẽ làm trẻ nhỏ bị bệnh.
- Mật ong sẽ giúp tôi chống dị ứng? Mật ong có chứa phấn hoa, và vì điều đó, một số người ăn mật ong địa phương để giảm sốt hay các dị ứng khác. Ý tưởng tương tự như cách tiêm dị ứng hoạt động (active allergent). Nhưng các loại phấn hoa trong mật ong hiếm khi là loại phấn hoa khiến người ta hắt hơi hoặc khiến mắt chảy nước. Khoa học rất rõ ràng: Ăn mật ong không giúp hầu hết những người bị dị ứng theo mùa (seasonal allergies).
- Việc sử dụng mật ong để điều trị vết thương và bỏng đã là một phần của y học cổ truyền trong nhiều thế kỷ. Người Ai Cập cổ đại đã sử dụng nó trên các vết thương. Nó có các hợp chất tự nhiên chống lại vi khuẩn, thúc đẩy chữa bệnh, ngăn ngừa nhiễm trùng và giảm sưng. Để an toàn, hãy mua mật ong (medical-grade) từ nhà thuốc. Luôn luôn đi khám bác sĩ nếu vết thương nghiêm trọng.
- Mật ong giữ được bao lâu? Mật ong có một hạn sử dụng tuyệt vời. Các nhà khoa học tìm thấy những chậu mật ong trong những ngôi mộ Ai Cập đã hàng nghìn năm tuổi - và vẫn an toàn để ăn! Độ ẩm thấp, axit mạnh và các hợp chất kháng khuẩn của nó làm cho nó gần như không thể hư hỏng miễn là nó được giữ kín (niêm phong). Giữ nó trong một cái lọ đậy kín ở nơi khô ráo, thoáng mát như phòng đựng thức ăn. Nếu mật ong đóng tinh thể, đặt nó trong nước ấm cho đến khi mật ong không còn tinh thể (clear; rõ ràng trở lại).
- Sữa ong chúa gì? Sữa ong chúa (royal jelly) là siêu thực phẩm cho ong. Mỗi con ong sơ sinh ăn nó trong vài ngày. Nhưng những con ong định mệnh trở thành hoàng hậu (ong chúa) được cho ăn sữa ong chúa cho đến khi chúng trưởng thành. Đó là tại sao hoàng hậu lớn hơn và sống lâu hơn những con ong khác. Một số người cho biết sữa ong chúa cũng là một siêu thực phẩm cho con người và có thể điều trị mọi thứ, từ chứng hói đầu đến mãn kinh và viêm khớp. Nhưng tuyên bố về sữa ong chúa là cường điệu hơn thực tế.
- Mật ong Manuka là gì? Mật ong sẫm màu này, được làm
từ mật hoa của cây Manuka ở Tân Tây Lan (New Zealand), là một phương thuốc dân gian
phổ biến cho các vết thương, bỏng và loét. Nó có một hợp chất kháng
khuẩn là duy nhất trong số các mật ong. Đó là lý do tại sao nó thu
hút sự quan tâm từ các nhà khoa học. Các nghiên cứu gần đây ủng hộ việc
sử dụng Manuka để chữa lành vết thương và bệnh ngoài da, và chống lại vi
khuẩn gây chết người. Nó còn là hứa hẹn cho việc điều trị một số bệnh ung thư.
MậtMật ong có thể làm giảm triệu chứng cảm lạnh? Các nghiên cứu cho thấy một lượng nhỏ giúp trẻ ho ít hơn và ngủ ngon hơn, so với các loại thuốc trong nhiều loại xi-rô và thuốc chống dị ứng nổi tiếng. Chỉ cần không đưa nó cho bất kỳ đứa trẻ nhỏ hơn 1 tuổi. Nó có thể gây ngộ độc.
Chúc các Bê một cuối tuần vui vẻ bên gia đình và người thân.
Thân,
Chú thích:
(*) Bê là Bê 60: Từ chữ tắt B60 (Beyond 60 years young) để chỉ các bác trên 60 tuổi trẻ. Mật thì chắc Bê đã dùng qua, trải qua; nhưng đừng quên là "mật ngọt chết ruồi".
Phụ chú:
A. Blogs Đã Viết--Theo Đề Tài
B. WebMD -- All About Honey
